Khai Bút

Trong nền văn hóa của dân tộc, khai bút đã trở thành một tập quán của đẳng cấp sĩ phu, việc khai bút thường được thực hiện một cách trang trọng như một nghi thức vào những ngày đầu Xuân, như viết một chữ thảo hay triện trên loại giấy hồng điều, viết một câu đối bằng mực xạ thơm hương để làm quà mừng tuổi, hoặc ghi lại một vần thơ đang vội vã trong hồn. Những suy tưởng, những xúc cảm hồn nhiên trong cái không khí linh thiêng của ngày đầu Xuân được ghi xuống trên giấy, đã mang theo tính chất của những điềm báo cho một tương lai cận kề và đó là một niềm tin được mọi người chấp nhận.

Bài Khai Bút này có thể coi là một bản báo cáo cùng toàn thể đồng bào những điềm báo về một tương lai tốt lành, mọi chuyện đã đổi thay, lòng dân cả nước đã chuyển hóa khi cơn bỉ cực qua đi và hồi thái lai đã khai mở cho nước nòi Việt Nam một vận hội mới. Đây là một bài thơ duy nhất trong toàn tập Đạo Trường Ngâm với một văn thể đặc biệt, phối hợp được nhiều thể loại thơ, mở đầu bằng hai câu ngũ ngôn, tiếp đó là hai câu lục bát, nối theo sau là bốn câu thất ngôn tứ tuyệt, rồi chuyển sang hai câu tám chữ và kết bằng một câu sáu chữ, tổng cộng gồm mười một câu:

* - Lô hoa trình Vạn Thắng.

Lô Hoa hay là Hoa lô, tức là bông lau, một loại cỏ thân thảo thường mọc ở vùng đầm lầy, sông rạch, tượng trưng cho tầng lớp bình dân. Bông lau còn có liên hệ tới Đinh Bộ Lĩnh, một vị anh hùng dân tộc được tôn vinh là Vạn Thắng Vương đã có công dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất được đất nước, kết hợp được lòng người, an định được xã hội, sáng lập triều đại nhà Đinh, khai mở một thời kỳ tự chủ cho nòi giống Bách Việt sau hơn 1000 năm Bắc thuộc với tên nước là Đại Cồ Việt. Trình trong chữ đệ-trình có nghĩa là dâng lên một sự kiện hay một cảm tưởng để cho mọi người thấy. Câu thơ ý nói đại khối dân chúng đã từ lâu phải sống dưới sự áp chế và trong sự lừa phỉnh của bọn thống trị, nay đã biết phản tỉnh, theo gương tiền nhân khắc phục được mọi hoàn cảnh khó khăn, làm một cuộc đổi đời, giành lại độc lập cho nước nòi, tự do cho người dân, xây dựng hạnh phúc cho mọi người.

* - Trúc biểu kiến Thái Bình.

Trúc là một loại cây thân mọc thẳng, trúc tượng trưng cho đẳng cấp sĩ phu, tầng lớp trí thức của một quốc gia, có tư cách và liêm sỉ, như biểu trưng tiết trực tâm hư của loài trúc, Biểu là bài văn của quần thần, chúng nhân dâng lên vua, đối lại là chiếu chỉ bản văn của vua ban ra, Kiến là xây dựng trong chữ kiến tạo, Thái Bình là điều kiện đi sau chiến tranh cần thiết để xây dựng lại đất nước, ý của câu thơ nói các hội đoàn trí thức đã sẵn sàng, với những chương trình kế hoạch tái tạo lại đất nước và con người, gồm ý của cả hai câu là để nói tới một cuộc cách mạng với một dự kế gồm hai tầng và ba mặt, hai tầng là tầng Phá và tầng Xây, phá những gì cần phá với bạo lực của cách mạng và xây những gì cần xây với năng lực của yêu thương, ba mặt là phải Triệt Để giải quyết đến tận gốc rễ, phải Toàn Diện với sự đồng bộ của mọi lãnh vực và phải có tính Hướng Thượng đáp ứng được tiêu chuẩn của thời đại.

* - Nay mừng lạc vận tái sinh.

Lạc tức là sự vui sướng tốt lành trong chữ lạc quan hay an lạc, Lạc Vận là vận tốt lành mà toàn dân ngóng đợi từ lâu và nay đã tới.

* - Hỏi bốn bể ai kinh luân chăng tá!

Kinh Luân ý nói những người có tài năng lãnh đạo nắm được nguyên tắc hành sử và biết quyền biến với tình thế đổi thay, câu này ý nói tình hình Việt Nam đang dồn dập thay đổi, tình hình thế giới cũng đổi thay, vậy các chính khách lãnh đạo quốc gia đã chuẩn bị để ứng phó kịp thời chăng?

* - Những gắn bó chi chi sắt đá,

Sắt Đá tức là kim thạch, vàng và đá hai thứ được coi là bền vững với thời gian, được dùng để so sánh với sự bền chí kiên gan của một người anh hùng hào kiệt, dù trong hoàn cảnh thất thế vẫn sống với lý tưởng để chờ thời như:

- Đá vàng gan dãi cùng cây cỏ,

- Ngẫm chuyện đần khôn nghĩ chán phèo.

(trong bài: Thăng Long điếu)

* - Khối u tình nhường đã vơi vơi;

Niềm hoài vọng nay đã có cơ hội thực hiện.

* - Tản Viên sơn nghê hiện chi thời

Tản Viên Sơn là núi có đền thờ Thánh Tản Viên, một trong tứ thánh dòng đạo nội tràng, đạo thờ các vị anh hùng dân tộc, Nghê tức là con lân biểu tượng cho Thánh nhân bậc hiền giả, sách chép: Khi Khổng Tử ra đời thiên hạ thấy con lân xuất hiện, ý của câu thơ là bậc hiền giả đấng thánh nhân đã xuất thế.

* - Đỉnh Nhĩ Thủy tinh phi chi tế.

Nhĩ là cái vành tai, Nhĩ Thủy tức là khúc sông Hồng Hà chảy bao vòng lấy thành Hà Nội giống như một cái vành tai, Tinh nghĩa là ngôi sao biểu tượng của tầng lớp chỉ huy lãnh đạo, Tinh Phi tức là có sự thay đổi dồn dập và nhanh chóng về cấp lãnh đạo quốc gia, Chi Tế nghĩa là ở ngay thời điểm đó. Trong Bình Ngô Đại Cáo có câu:

- “Anh hùng như lá mùa Thu,

- Hào kiệt như sao Mai buổi sáng”.

Để nói về tình trạng khan hiếm nhân sự khi dựng cờ đại nghĩa. Vậy nay, đây là tình trạng rất tốt đẹp thuận lợi hơn xưa nhiều, vì những thế hệ kế thừa lãnh đạo đã giác ngộ để đồng loạt đứng lên nhận trách nhiệm.

* - Gặp Tân niên lại nguyên niên là thế.

Tân Niên tức là năm mới, nhưng chữ Tân ngoài nghĩa là mới như tân thời, còn có một ý nghĩa khác trong khoa Thiên văn và Lý số, Tân là một trong Thập Thiên Can: Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý, phối hợp với Thập Nhị Địa Chi: Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi, để kết thành Lục Thập Hoa Giáp, một đại vận gồm 60 năm, Nguyên là to lớn, một sự khởi đầu lớn lao như Nguyên Đán ngày đầu năm. Nguyên Niên là năm đầu tiên của một triều đại, của một thời kỳ, câu thơ này lập lại ý của một câu sấm Trạng Trình: “Canh Tân tàn phá, Thân Dậu phục sinh”, câu sấm này không ai có thể hiểu được, vì thiếu một thời điểm mốc để ấn định.

Trong một Lục Thập Hoa Giáp có 6 năm Canh và 6 năm Tân, vậy Canh nào và Tân nào, và thuộc Lục Thập Hoa Giáp nào?. Chữ “Nguyên Niên” trong bài thơ này đã cho thêm một chỉ dấu mới, nhưng vẫn chưa đủ do đó phải tìm trong Huyết Hoa, một tác phẩm được Cụ Lý Đông A viết vào những năm đầu của thập niên 40, nhưng lại bàn nhiều về những công việc của tương lai, tình hình thế giới về thời điểm năm 2000 và thế hệ trẻ những người sinh vào thập niên 80 sẽ làm chủ vận mệnh đất nước. Trong tân thiên niên kỷ, dựa vào những sự lần mò tìm kiếm, những mảnh vỡ của một bí mật đã tản mát ở nhiều nơi và sự kiên tâm chắp nối, chúng ta có thể hiểu được thời điểm mà câu thơ đề cập tới, thời điểm mốc đó là một năm có đủ cả hai yếu tố là Tân và Nguyên. Năm 2001 là năm đầu tiên của thế kỷ 21 là Nguyên niên của một Thiên niên kỷ mới, quy chiếu từ thời điểm Dương lịch năm 2001 sang Âm lịch thì đó là năm Tân Tỵ, vậy năm (Tân Tỵ) 2001 đã có những biến cố gì quan trọng làm tình hình biến động ở Việt Nam và trên thế giới.

Ở Việt Nam việc nhà cầm quyền Việt cộng lén lút ký hiệp ước với nhà cầm quyền Trung cộng để tái phân định lãnh thổ và lãnh hải, với nhiều thua thiệt về phía Việt Nam vào năm 2000 (năm Canh Thìn), đã bị phanh phui vào năm 2001 (năm Tân Tỵ). Việc vỡ lở âm mưu bán nước này đã làm toàn thể cộng đồng Việt Nam hải ngoại phẫn nộ chống đối kịch liệt, ở trong nước dù thông tin bị kiểm duyệt gắt gao, nhưng một số lớn trí thức kể cả những đảng viên Cộng Sản nay đã hồi hưu, cũng nối tiếp nhau lên tiếng phản đối đảng Cộng sản, biến cố chính trị trọng đại này đã được Cụ nói tới trong cụm từ ngày Ngô Thát, Ngô tức là bình Ngô, bản Đại Cáo về công cuộc kháng Minh của toàn dân do Bình Định Vương Lê Lợi lãnh đạo, chống đô hộ đồng hóa bá quyền phương Bắc, còn Thát là Sát Thát lời thề, được xâm chàm trên vai của quân dân thời Trần quyết tử để bảo vệ non sông, thời điểm này được coi là thời điểm mốc, làm tình hình Việt Nam biến chuyển.

Tình hình quốc tế năm 2001 cũng đầy biến động, Hoa Kỳ thay đổi lãnh đạo, Cộng Hòa thay thế Dân Chủ, tổng thống George. W. Bush kế nhiệm tổng thống Bill. Clinton, chính sách đối ngoại đổi thay hoàn toàn, dành quyền chủ động trong mọi trường hợp. Sau vụ khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001, không tặc phá sập tòa tháp đôi tại New York và một góc của Ngũ Giác Đài tại thủ đô Washington D.C., nước “Mỹ rúng động”, toàn cầu cũng rúng động vì nạn khủng bố, Hoa Kỳ ra tay hành động với Afghanistan, và Iraq, rồi sau đó sẽ đến Á Châu mà Việt Nam là trọng điểm, với những sự kiện vừa kể, thời điểm được dự báo trong câu sấm đã đúng, Cụ Trạng đã tiên đoán 500 năm trước.

Bài sấm như sau:

* - Dịch kỳ văn đạo nhập Tràng An

* - Tốt đáo giang biên mã bất hoàn

* - Sĩ tử tâm trung trù khách dị

* - Tướng quân điện thượng chỉ huy nan

* - Kinh thành hỏa pháo liên tam phát

* - Xử đạo vô xa tốt nhất đoàn

Bài sấm trên cụ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm ngụ ý Cụ nói: Nhà cầm quyền Cộng Sản Hà Nội (hay là tướng quân Việt Cộng không thể “lãnh đạo” được nửa), khi có 1 đạo binh từ bên ngoài vào đánh chiếm thủ đô Hà Nội (Nhập Tràng An). Tướng quân Cộng sản không thể chỉ huy được (Chỉ Huy Nan) nên phải bỏ chạy, vì hỏa pháo (hỏa tiễn) bắn liên tục vào kinh thành (Hà Nội). Binh sĩ thì hai lòng không có ý chống lại (sĩ tử tâm trung trù), cho nên Cộng Sản Hà Nội tan rã rất nhanh.

Câu thơ mang một tâm trạng ai hoài của một người tiên tri tiên giác, cô đơn trong cái biết, cái làm với một tâm sự không người giãi bày.

* - Chấm hết câu hưng phế cựu văn chương

Hưng Phế tức là sự khởi đầu và kết thúc của một chế độ, của một triều đại đi theo quy luật biến dịch của chu kỳ: Sinh, Lão, Bệnh, Tử hay: Hình, Thành, Hoại, Diệt, đó là bản chất vô thường của cõi sa bà tác động lên muôn loài, muôn vật, mọi việc được nói tới trong bài: Nguyên tử đạn:

* - Cõi Sa Ba đường hạnh phúc mịt mù.

Ý của câu thơ là lịch sử đã sang trang, nhân loại bắt đầu bước vào một kỷ nguyên mới.

* - Vạn Xuân thử hội cương thường.

Mùa Xuân là mùa tượng trưng cho hạnh phúc, vạn vật được sinh sôi nảy nở tốt tươi. Vạn Xuân là một thời kỳ hạnh phúc dài lâu, niềm mơ ước muôn thuở của loài người, cương thường là Tam-cương, Ngũ-thường, mối liên hệ nhân luân ràng giữ loài người sống trong hòa hợp và thống nhất, trong một xã hội ổn định, một quốc gia có kỷ cương. Đó cũng là mối liên hệ về quyền lợi và bổn phận hỗ tương trong quan hệ giữa chính quyền và người dân, của vợ chồng đối xử với nhau trong tương quan gia đình; của cha con, anh em, bạn bè, người trong một nước đối với nhau trong tương quan tình nghĩa. Ý của câu thơ là loài người sẽ sống hạnh phúc dài lâu với một nếp sống đạo hạnh trong một thế giới hòa bình. Kinh sách của nhiều đạo giáo đã nhắc tới thời kỳ này: đó là cõi kim cương của Đức Phật tương lai, Di Lặc Phật, sẽ chủ trì Long Hoa đại hội của thời Hạ Ngươn Mạt Pháp và đó cũng là thời kỳ 1000 năm của những người công chính sau thời phán xét như trong Thánh Kinh từng nhắc tới.

Khai Bút bài số 48 - Đạo Trường Ngâm – X .Y . Thái Dịch Lý Đông A.

Lô hoa trình Vạn Thắng.

Trúc biểu kiến Thái Bình.

Nay mừng lạc vận tái sinh

Hỏi bốn bể ai kinh luân chăng tá!

Những gắn bó chi chi sắt đá,

Khối u tình nhường đã vơi vơi;

Tản Viên sơn nghê hiện chi thời

Đỉnh Nhĩ Thủy tinh phi chi tế.

Gặp Tân niên lại nguyên niên là thế.

Chấm hết câu hưng phế cựu văn chương

Vạn Xuân thử hội cương thường.

X .Y . Thái Dịch Lý Đông A.

Lê Nam