DIỄN VĂN CỦA TỔNG
THỐNG CLINTON
NGÀY 17 THÁNG 11 NĂM 2000
&
TẠI BUỔI TIỆC KHOẢN ĐĂI TRỌNG THỂ
HÀ NỘI
THE WHITE HOUSE
Office of the Press Secretary
(Hanoi, Socialist Republic of Vietnam)
REMARKS BY THE PRESIDENT
IN TOAST REMARKS AT STATE DINNER
Presidential Palace
Hanoi, Socialist Republic of Vietnam
17/11,
7:38 P.M. (L)
THE
PRESIDENT: Mr. President, Madam Luong, distinguished representatives of the
Vietnamese government, ladies and gentlemen: Let me thank you for your welcome
to me and to my family and to our entire American delegation.
We
are honored to join you in writing a new chapter in the relationship between
the United States and Vietnam, and grateful that this chapter has a happy
beginning. Yes, the history we leave behind is painful and hard. We must not
forget it, but we must not be controlled by it. The past is only what precedes
the future, not what determines it.
America
and Vietnam are making a new history today. A generation from now, people will
look back on this time and see the American veterans who came back to Vietnam
searching for answers about the past, and the Vietnamese who enlisted them in
building a common future. They will see the young Vietnamese students, eager to
absorb all the world has to offer, and the young Americans who have come here
to learn with them. They will see the entrepreneurs and the scientists and the
conservationists and the artists, forging links between Vietnam and the world.
In
short, people will look back and reach the same conclusion as the great
Vietnamese statesman, Nguyen Trai, when he said 500 years ago, "After so
many years of war, only life remains."
Today,
our people face a changing world and a changing life together, with the same
basic aspirations and even some of the same worries. How can we seize the
opportunities of a global economy while avoiding its turmoil? How can we open
our doors to new ideas while protecting our traditions, our cultures, our way
of life?
Globalization
is bringing the world to Vietnam and also bringing Vietnam to the world. Films
about life in Vietnam, from "The Scent of the Green Papaya" to
"The Three Seasons" are winning awards all over the globe. The
paintings of the Vietnamese artist, Do Quang Em, command fortunes at
international art shows. The 200-year-old poems of Ho Xuan Huong are published
in America -- in English, in Vietnamese, and even in the original Nam, the
first time ancient Vietnamese script has come off a printing press. Fashion
designers like Armani and Calvin Klein base new collections on the traditional
Vietnamese dress, the Ao Dai. Americans are tasting
lemon grass, garlic chives and even bitter melon, all of which, by the way,
grow on a Vietnamese farm in our state of Virginia, just a 20-minute drive from
the White House.
Mr.
President, globalization also means that on the Internet, Americans can read
the latest Vietnamese financial news, or learn about the challenges in
restoring Hanoi's Old Quarter, or support the organizations working to preserve
new species being found in the central highlands. It means we can download
fonts in the Vietnamese language. Indeed, before long, sophisticated
translation technologies will make the Internet a force for linguistic
diversity, not uniformity.
When
we open our doors, we not only let new ideas in, we let the talent and
creativity and potential of our people out. That, too, will come to Vietnam.
After just one day in your country, I am certain there will be no stopping the
people of Vietnam as they gain the chance to realize their full potential. The
people of the United States are happy that the time has come when we can be
partners.
As
the tale of Kieu foretold, "Just as the lotus wilts, the mums bloom forth;
time softens grief, and the winter turns to spring." Now the frozen images
of the past have begun to thaw. The outlines of a warmer shared future have
begun to take shape. Let us make the most of this new spring together.
I
ask you to join me in a toast to the President of Vietnam, to Madam Luong, to
the people of this great country and to our future friendship together. (Applause.)
DIỄN VĂN CỦA TỔNG
THỐNG CLINTON
TẠI CUỘC CHIÊU ĐĂI
TRỌNG THỂ
TỐI 17/11/2000 , 7:38
P.M. (L)
Kính
thưa Chủ tịch nước Trần Đức
Lương,
Kính thưa các quư vị đại
biểu của Chính phủ Việt Nam, Kính thưa các quư
ông, quư bà,
Xin cảm ơn sự đón tiếp mà
các Ngài đă dành cho tôi, gia đ́nh tôi và phái đoàn của
chúng tôi.
Chúng tôi vinh dự được cùng các
Ngài viết nên một chương mới trong quan hệ
giữa hai nước Hoa Kỳ và Việt Nam, và chúng tôi
biết ơn v́ chương sử mới này đă có
một khởi đầu tốt đẹp. Quả thực, lịch sử
mà chúng ta để lại sau ḿnh rất đau buồn và
nặng nề. Chúng ta không
được quên nó. Nhưng chúng ta
cũng không được để nó chi phối chúng ta.
Quá khứ chỉ là cái đến
trước tương lai, quá khứ không phải là cái
quyết định tương lai.
Hôm nay nước Mỹ và nước
Việt Nam đang làm nên một trang sử mới. Thế hệ sau sẽ nh́n lại
thời điểm hiện tại và thấy những
cựu chiến binh Mỹ quay trở lại Việt Nam t́m
kiếm câu trả lời về quá khứ, và những
người Việt Nam chấp nhận họ để
cùng xây dựng một tương lai chung; thấy những
sinh viên trẻ của Việt Nam khát khao hấp thụ
tất cả những ǵ thế giới dành cho họ, và
cùng học với họ có các thanh niên đến từ
nước Mỹ; thấy các doanh nhân, các nhà khoa học và
các nhà bảo tồn cùng các nghệ sĩ đúc nên mối
liên kết giữa Việt Nam và thế giới.
Nói
ngắn gọn, người ta sẽ nh́n lại và đi
đến một kết luận mà Nguyễn Trăi, nhà chính
trị thiên tài của Việt Nam đă từng nói 500
năm trước, đại ư: Sau rất nhiều năm
chiến tranh, chỉ c̣n cuộc sống là tồn tại.
Ngày
nay, nhân dân hai nước chúng ta cùng đối mặt với
một thế giới có nhiều thay đổi, với
những khát vọng cơ bản giống nhau, và cả
những băn khoăn giống nhau: Làm sao để có
thể nắm lấy những cơ hội của nền
kinh tế toàn cầu mà vẫn tránh được
những xáo động của nó? Làm thế nào để
trong khi mở cửa đón những ư tưởng mới,
chúng ta vẫn bảo vệ được truyền
thống của chúng ta, nền văn hoá của chúng ta,
lối sống của chúng ta?
Nhưng nếu như toàn cầu hóa mang
thế giới đến với Việt Nam, th́
đồng thời nó cũng mang Việt Nam đến
với thế giới.
Các bộ phim về cuộc sống ở Việt Nam,
từ phim "Mùi đu đủ xanh" đến phim
"Ba mùa", đang giành được giải
thưởng trên toàn thế giới. Các
bức tranh của họa sĩ Việt Nam Đỗ Quang Em có
giá trị cao tại các cuộc triển lăm nghệ
thuật quốc tế. Các bài thơ 200 năm
tuổi của nữ sĩ Hồ Xuân Hương đang
được xuất bản ở Mỹ – bằng
tiếng Anh, tiếng Việt, và cả chữ "Nôm"
nguyên bản, là lần đầu tiên mà một bản
thảo cổ của Việt Nam được đưa
lên in ấn. Các nhà thiết kế thời trang như Armani
và Calvin Klein sáng tạo những bộ sưu tập
mới dựa trên trang phục truyền thống của
Việt Nam, chiếc áo dài. Tôi cũng xin nói thêm,
người Mỹ đang thưởng thức lá sả,
tỏi và thậm chí cả mướp đắng –
tất cả được trồng tại một trang
trại của người Việt Nam ở Virginia,
chỉ cách Nhà Trắng 20 phút lái xe.
Toàn
cầu hóa cũng có nghĩa là trên mạng internet,
người Mỹ có thể đọc những tin tức
tài chính mới nhất của Việt Nam, hoặc biết
đến những khó khăn thách thức trong việc
bảo tồn khu phố cổ Hà Nội, hay là ủng
hộ các tổ chức đang xúc tiến bảo tồn
các loài vật mới, đang được t́m thấy
tại cao nguyên miền trung. Nó cũng có nghĩa là chúng tôi
có thể cài đặt phông chữ tiếng Việt
. Quả thật, chăng bao lâu nữa, những công
nghệ dịch thuật tinh vi sẽ làm
cho internet trở thành một lực lượng đa ngôn
ngữ, chứ không phải là đồng hóa ngôn ngữ.
Khi chúng ta mở rộng các cánh cửa,
chúng ta không chỉ tiếp nhận những tư
tưởng mới. Chúng
ta c̣n giới thiệu được với bên ngoài tài
năng và tính sáng tạo cùng tiềm năng của dân
tộc. Chỉ sau một ngày ở thăm đất
nước của các bạn, tôi tin tưởng chắc
chắn rằng sẽ không có ǵ có thể ngăn cản
người dân Việt Nam giành lấy cơ hội
nhận biết tiềm năng tràn đầy của ḿnh. Nhân dân Hoa Kỳ vui mừng v́ đă đến lúc
chúng ta có thể trở thành đối tác.
Như
Truyện Kiều đă nói: "Sen tàn cúc
lại nở hoa, sầu dài ngày ngắn đông đà sang xuân".
Nay những kư ức băng giá về quá khứ đă
bắt đầu tan. Những phác thảo của một
tương lai ấm áp chung đă
bắt đầu h́nh thành. Cùng nhau, chúng ta hăy
tận hưởng mùa xuân mới này.
Tôi
muốn các bạn cùng tôi nâng cốc chức mừng ngài
chủ tịch nước, phu nhân của ngài và nhân dân
của đất nước vĩ
đại này cũng như t́nh hữu nghị trong
tương lai giữa hai nước chúng ta. (vỗ tay)
*Người viết : Ghost
Writer
xoxoxoxo
THE WHITE HOUSE
Office of the Press Secretary
(Hanoi, Socialist Republic of Vietnam)
November 17, 2000
REMARKS BY THE PRESIDENT
TO VIETNAM NATIONAL
UNIVERSITY
Vietnam National University
Hanoi, Socialist Republic of Vietnam
. November 17, 2000 3:50 P.M. (L)
THE
PRESIDENT: Thank you very much, and good afternoon. I can think of no more
fitting place to begin my visit at this hopeful moment in our common history
than here at Hanoi National University. I was given a Vietnamese phrase; I am
going to try to say it. If I mess it up, feel free to laugh at me. Xin chao cac ban.* (Applause.)
So
much of the promise of this youthful nation is embodied with you. I learned
that you have exchanges here with students from nearly 100 universities, from
Canada to France to Korea -- and that you are now hosting more than a dozen
full-time students from your partner school in the United States, the
University of California.
I
salute your vigorous efforts to engage the world. Of course, like students
everywhere, I know you have things to think about other than your studies. For
example, in September, you had to study for your classes and watch the Olympic
accomplishments of Tran Hieu Ngan in Sydney. And this week you have to study
and cheer Le Huynh Duc and Nguyen Hong Son in Bangkok at the football matches. (Applause.)
I
am honored to be the first American President to see Hanoi, and to visit this
university. But I do so conscious that the histories of our two nations are
deeply intertwined in ways that are both a source of pain for generations that
came before, and a source of promise for generations yet to come.
*
Hello, everybody.
Two
centuries ago, during the early days of the United States, we reached across
the seas for partners in trade and one of the first nations we encountered was
Vietnam. In fact, one of our founding fathers, Thomas Jefferson, tried to
obtain rice seed from Vietnam to grow on his farm in Virginia 200 years ago. By
the time World War II arrived, the United States had become a significant
consumer of export from Vietnam. In 1945, at the moment of your country's
birth, the words of Thomas Jefferson were chosen to be echoed in your own
Declaration of Independence: "All men are created equal. The Creator has
given us certain inviolable rights -- the right to life, the right to be free, the right to achieve happiness."
Of
course, all of this common history, 200 years of it, has been obscured in the
last few decades by the conflict we call the Vietnam War and you call the
American War. You may know that in Washington, D.C., on our National Mall,
there is a stark black granite wall engraved with the name of every single
American who died in Vietnam. At this solemn memorial, some American veterans
also refer to the "other side of the wall," the staggering sacrifice
of the Vietnamese people on both sides of that conflict – more than three
million brave soldiers and civilians.
This
shared suffering has given our countries a relationship unlike any other.
Because of the conflict, America is now home to one million Americans of
Vietnamese ancestry. Because of the conflict, three million Americans veterans
served in Vietnam, as did many journalists, embassy personnel, aid workers and
others who are forever connected to your country.
Almost
20 years ago now, a group of American servicemen took the first step to
reestablish contacts between the United States and Vietnam. They traveled back
to Vietnam for the first time since the war, and as they walked through the
streets of Hanoi, they were approached by Vietnamese citizens who had heard of
their visit: Are you the American soldiers, they asked? Not sure what to
expect, our veterans answered, yes, we are. And to their immense relief, their
hosts simply said, welcome to Vietnam.
More
veterans followed, including distinguished American veterans and heroes who
serve now in the United States Congress: Senator John McCain, Senator Bob
Kerrey, Senator Chuck Robb, and Senator John Kerry from Massachusetts, who is
here with me today, along with a number of representatives from our Congress,
some of whom are veterans of the Vietnam conflict.
When
they came here, they were determined to honor those who fought without
refighting the battles; to remember our history, but not to perpetuate it; to
give young people like you in both our countries the chance to live in your
tomorrows, not in our yesterdays. As Ambassador Pete Peterson has said so
eloquently, "We cannot change the past. What we can change is the
future."
Our
new relationship gained strength as American veterans launched nonprofit
organizations to work on behalf of the Vietnamese people, such as providing
devices to people with war injuries to help them lead more normal lives.
Vietnam's willingness to help us return the remains of our fallen servicemen to
their families has been the biggest boost to improve ties. And there are many
Americans here who have worked in that endeavor for many years now, including
our Secretary of Veterans Affairs, Hershel Gober.
The
desire to be reunited with a lost family member is something we all understand.
It touches the hearts of Americans to know that every Sunday in Vietnam one of
your most-watched television shows features families seeking viewers' help in
finding loved ones they lost in the war so long ago now.
And
we are grateful for the Vietnamese villagers who have helped us to find our
missing and, therefore, to give their families the peace of mind that comes
with knowing what actually happened to their loved ones.
No
two nations have ever before done the things we are doing together to find the
missing from the Vietnam conflict. Teams of Americans and
Vietnamese work together, sometimes in tight and dangerous places. The
Vietnamese government has offered us access to files and government information
to assist our search. And, in turn, we have been able to give Vietnam almost
400,000 pages of documents that could assist in your search. On this trip, I
have brought with me another 350,000 pages of documents that I hope will help
Vietnamese families find out what happened to their missing loved ones.
Today,
I was honored to present these to your President, Tran Duc Luong. And I told
him before the year is over, America will provide another million pages of
documents. We will continue to offer our help and to ask for your help as we
both honor our commitment to do whatever we can for as long as it takes to
achieve the fullest possible accounting of our loved ones.
Your
cooperation in that mission over these last eight years has made it possible
for America to support international lending to Vietnam, to resume trade
between our countries, to establish formal diplomatic relations and, this year,
to sign a pivotal trade agreement.
Finally,
America is coming to see Vietnam as your people have asked for years -- as a
country, not a war. A country with the highest literacy rate in Southeast Asia;
a country whose young people just won three Gold Medals at the International
Math Olympiad in Seoul; a country of gifted, hardworking entrepreneurs emerging
from years of conflict and uncertainty to shape a bright future.
Today,
the United States and Vietnam open a new chapter in our relationship, at a time
when people all across the world trade more, travel more, know more about and
talk more with each other than ever before. Even as people take pride in their
national independence, we know we are becoming more and more interdependent.
The movement of people, money and ideas across borders, frankly, breeds
suspicion among many good people in every country. They are worried about
globalization because of its unsettling and unpredictable consequences.
Yet,
globalization is not something we can hold off or turn off. It is the economic
equivalent of a force of nature -- like wind or water. We can harness wind to
fill a sail. We can use water to generate energy. We can work hard to protect
people and property from storms and floods. But there is no point in denying
the existence of wind or water, or trying to make them go away. The same is
true for globalization. We can work to maximize its benefits and minimize its
risks, but we cannot ignore it -- and it is not going away.
In
the last decade, as the volume of world trade has doubled, investment flows
from wealthy nations to developing ones have increased by six times, from $25
billion in 1990 to more than $150 billion in 1998. Nations that have opened
their economies to the international trading system have grown at least twice
as fast as nations with closed economies. Your next job may well depend on
foreign trade and investment. Come to think of it, since I have to leave office
in about eight weeks, my next job may depend on foreign trade and investment.
Over
the last 15 years, Vietnam launched its policy of Doi Moi, joined APEC and
ASEAN, normalized relations with the European Union and the United States, and
disbanded collective farming, freeing farmers to grow what they want and earn
the fruits of their own labor. The results were impressive proof of the power
of your markets and the abilities of your people. You not only conquered
malnutrition, you became the world's second largest exporter of rice and
achieved stronger overall economic growth.
Of
course, in recent years the rate of growth has slowed and foreign investment
has declined here, showing that any attempt to remain isolated from the risks
of a global economy also guarantees isolation from its rewards, as well.
General
Secretary Le Kha Phieu said this summer, and I quote, "We have yet to
achieve the level of development commensurate with the possibilities of our
country. And there is only one way to further open up the economy." So
this summer, in what I believe will be seen as a pivotal step toward your
future prosperity, Vietnam joined the United States in signing an historic
bilateral trade agreement, building a foundation for Vietnam's entry eventually
into the World Trade Organization.
Under
the agreement, Vietnam will grant to its citizens, and
over time to citizens of other countries, rights to import, export and
distribute goods, giving the Vietnamese people expanding rights to determine
their own economic destiny. Vietnam has agreed it will subject important decisions
to the rule of law and the international trading system, increase the flow of
information to its people, and accelerate the rise of a free economy and the
private sector.
Of
course, this will be good for Vietnam's foreign partners, like the United
States. But it will be even better for Vietnam's own entrepreneurs, who are
working hard to build businesses of their own. Under this agreement, Vietnam
could be earning, according to the World Bank, another $1.5 billion each and
every year from exports alone.
Both
our nations were born with a Declaration of Independence. This trade agreement
is a form of declaration of interdependence, a clear, unequivocal statement
that prosperity in the 21st century depends upon a nation's economic engagement
in the rest of the world.
This
new openness is a great opportunity for you. But it does not guarantee success.
What else should be done? Vietnam is such a young country, with 60 percent of
your population under the age of 30, and 1.4 million new people entering your
work force every year. Your leaders realize that government and state-owned
businesses cannot generate 1.4 million new jobs every year. They know that the
industries driving the global economy today -- computers, telecommunications,
biotechnology -- these are all based on knowledge. That is why economies all
over the world grow faster when young people stay in school longer, when women
have the same educational opportunities that men have, when young people like
you have every opportunity to explore new ideas and then to turn those ideas
into your own business opportunities.
You
can be -- indeed, those of you in this hall today must be -- the engine of
Vietnam's future prosperity. As President Tran Duc Luong has said, the internal
strength of the country is the intellect and capacity of its people.
The
United States has great respect for your intellect and capacity. One of our
government's largest educational exchange programs is with Vietnam. And we want
to do more. Senator Kerry is right there, and I mentioned him earlier -- is
leading an effort in our United States Congress, along with Senator John McCain
and other veterans of the conflict here, to establish a new Vietnam Education
Foundation. Once enacted, the foundation would support 100 fellowships every
year, either here or in the United States, for people to study or teach
science, math, technology and medicine.
We're
ready to put more funding in our exchange programs now so this effort can get
underway immediately. I hope some of you in this room will have a chance to
take part. And I want to thank Senator Kerry for this great idea. Thank you,
sir, for what you have done. (Applause.)
Let
me say, as important as knowledge is, the benefits of knowledge are necessarily
limited by undue restrictions on its use. We Americans believe the freedom to
explore, to travel, to think, to speak, to shape decisions that affect our
lives enrich the lives of individuals and nations in ways that go far beyond
economics.
Now,
America's record is not perfect in this area. After all, it took us almost a
century to banish slavery. It took us even longer to give women the right to
vote. And we are still seeking to live up to the more perfect union of our
founders' dreams and the words of our Declaration of Independence and
Constitution. But along the way over these 226 years -- 224 years -- we've
learned some lessons. For example, we have seen that economies work better
where newspapers are free to expose corruption, and independent courts can
ensure that contracts are honored, that competition is robust and fair, that
public officials honor the rule of law.
In
our experience, guaranteeing the right to religious worship and the right to
political dissent does not threaten the stability of a society. Instead, it
builds people's confidence in the fairness of our institutions, and enables us
to take it when a decision goes in a way we don't agree with. All this makes
our country stronger in good times and bad. In our experience, young people are
much more likely to have confidence in their future if they have a say in
shaping it, in choosing their governmental leaders and having a government that
is accountable to those it serves.
Now,
let me say emphatically, we do not seek to impose these ideals, nor could we.
Vietnam is an ancient and enduring country. You have proved to the world that
you will make your own decisions. Only you can decide, for example, if you will
continue to share Vietnam's talents and ideas with the world; if you will
continue to open Vietnam so that you can enrich it with the insights of others.
Only you can decide if you will continue to open your markets, open your
society and strengthen the rule of law. Only you can decide how to weave
individual liberties and human rights into the rich and strong fabric of
Vietnamese national identity.
Your
future should be in your hands, the hands of the Vietnam people. But your
future is important to the rest of us, as well. For as
Vietnam succeeds, it will benefit this region and your trading partners and
your friends throughout the world.
We
are eager to increase our cooperation with you across the board. We want to
continue our work to clear land mines and unexploded ordnance. We want to
strengthen our common efforts to protect the environment by phasing out leaded
gasoline in Vietnam, maintaining a clean water supply, saving coral reefs and
tropical forests. We want to bolster our efforts on disaster relief and
prevention, including our efforts to help those suffering from the floods in
the Mekong Delta. Yesterday, we presented to your government satellite imagery
from our Global Disaster Information Network – images that show in great detail
the latest flood levels on the Delta that can help Vietnam to rebuild.
We
want to accelerate our cooperation in science, cooperation focused this month
on our meeting in Singapore to study together the health and ecological effects
of dioxin on the people of Vietnam and the Americans who were in Vietnam; and
cooperation that we are advancing further with the Science and Technology
Agreement our two countries signed just today.
We
want to be your ally in the fight against killer diseases like AIDS,
tuberculosis and malaria. I am glad to announce that we will nearly double our
support of Vietnam's efforts to contain the AIDS crisis through education,
prevention, care and treatment. We want to work with you to make Vietnam a
safer place by giving you help to reduce preventable injuries -- on the
streets, at home and in the workplace. We want to work with you to make the
most of this trade agreement, by providing technical assistance to
assure
its full and smooth implementation, in finding ways to encourage greater United
States investment in your country.
We
are, in short, eager to build our partnership with Vietnam. We believe it's
good for both our nations. We believe the Vietnamese people have the talent to
succeed in this new global age as they have in the past.
We
know it because we've seen the progress you have made in this last decade. We
have seen the talent and ingenuity of the Vietnamese who have come to settle in
America. Vietnamese-Americans have become elected officials, judges, leaders in
science and in our high-tech industry. Last year, a Vietnamese-American
achieved a mathematical breakthrough that will make it easier to conduct
high-quality video-conferencing. And all America took notice when Hoang Nhu
Tran graduated number one in his class at the United States Air Force Academy.
Vietnamese-Americans
have flourished not just because of their unique abilities and their good
values, but also because they have had the opportunity to make the most of
their abilities and their values. As your opportunities grow to live, to learn,
to express your creativity, there will be no stopping the people of Vietnam.
And you will find, I am certain, that the American people will be by your side.
For in this interdependent world, we truly do have a stake in your success.
Almost
200 years ago, at the beginning of the relations between the United States and
Vietnam, our two nations made many attempts to negotiate a treaty of commerce,
sort of like the trade agreement that we signed today. But 200 years ago, they
all failed, and no treaty was concluded. Listen to what one historian said
about what happened 200 years ago, and think how many times it could have been
said in the two centuries since. He said, "These efforts failed because
two distant cultures were talking past each other, and the importance of each
to the other was insufficient to overcome these barriers."
Let
the days when we talk past each other be gone for
good. Let us acknowledge our importance to one another. Let us continue to help
each other heal the wounds of war, not by forgetting the bravery shown and the
tragedy suffered by all sides, but by embracing the spirit of reconciliation
and the courage to build better tomorrows for our children.
May
our children learn from us that good people, through respectful dialogue, can
discover and rediscover their common humanity, and that a painful, painful past
can be redeemed in a peaceful and prosperous future.
Thank
you for welcoming me and my family and our American delegation to Vietnam.
Thank you for your faith in the future. Chuc cac ban suc khoe va thanh cong.*
Thank
you very much.
END
4:17 P.M. (L)
*
May you have health and success.
DIỄN VĂN CỦA TỔNG
THỐNG CLINTON
TẠI ĐẠI HỌC QUỐC
GIA HÀ NỘI
Sau
đây là nguyên văn bài nói chuyện với sinh viên Việt
Nam, của Tổng thống Clinton, tại
Đại học Hà Nội.
Tổng
thống: Cám ơn các bạn rất nhiều, và chào các
bạn. Với tôi, không nơi chốn nào thích hợp
hơn, để bắt đầu cuộc viếng
thăm của ḿnh, vào thời điểm hy vọng
của lịch sử chung cho cả hai
nước, bằng ở đây, Đại Học
Quốc Gia Hà Nội. Tôi sẽ nói một câu
bằng tiếng Việt; nếu tôi nói trật, các bạn
tha hồ chọc quê nhé. Xin chao cac ban (Vỗ tay)
Biết bao là hứa hẹn, về
một đất nước trẻ trung, ở nơi các
bạn. Tôi
được biết, các bạn có trao đổi với
gần 100 đại học, từ Canada tới Korea – và
hiện nay, các bạn là vị chủ nhà, cho trên chục
sinh viên toàn thời gian, từ Đại học California.
Tôi kính chào những nỗ lực
nhập vào với thế giới của các bạn. Lẽ dĩ nhiên, như
sinh viên ở mọi nơi, ngoài chuyện học ra, các
bạn c̣n để ư đến những chuyện khác
nữa. Thí dụ, tháng Chín vừa qua, các bạn tuy lo
học nhưng chẳng thể không theo
dơi những thành tựu của Tran Hieu Ngan, tại Olympic
Sydney. Và tuần lễ này, học là một chuyện, chia
vui với Le Huynh Duc và Nguyen Hong Son tại cầu
trường Bangkok lại là một chuyện khác nữa
chứ. (Vỗ tay).
Tôi thật lấy làm vinh dự, là
vị Tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên tới Hà
Nội, và thăm Đại học. Nhưng tôi cũng ư thức
được một điều, rằng lịch sử
hai quốc gia chúng ta đă có những xoắn xuưt thật
đậm đà, theo nghĩa: đau cùng
đau, từ bao thế hệ đă qua, [từ đó
mở ra] cùng một nguồn hứa hẹn, cho bao thế
hệ sắp tới.
Hai
thế kỷ trước đây, vào những ngày non
trẻ của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ, cha ông
chúng tôi đă với tay quá biển rộng trời xa, t́m
bạn hàng; và một trong những quốc gia đầu
tiên chúng tôi lân la làm quen, là Việt Nam. Sự thực là,
một trong những cha ông lập nước của chúng
tôi, Thomas Jefferson, đă cố kiếm thóc giống của
Việt Nam, để trồng ở trang trại của
ông, tại Virginia, cách đây 200 năm. Tới
thời kỳ Đệ Nhị Chiến, Hoa Kỳ là
một khách hàng tiêu thụ đáng kể của ngành
xuất cảng Việt Nam. Vào năm 1945, nền
độc lập bắt đầu, Tuyên Ngôn Độc
Lập của đất nước bạn dội lên âm
hưởng những lời nói của Thomas Jefferson:
"Mọi người đều b́nh đẳng. Nhân
quyền Thượng Đế ban cho chúng ta, là không
thể xâm phạm: quyền được sống,
quyền được hưởng tự do, quyền
được hưởng hạnh phúc".
Lẽ
dĩ nhiên, trong 200 năm lịch sử có qua có lại
đó, nó đă bị u tối ở mấy thập niên
chót, bởi cuộc xung đột mà chúng tôi gọi là
Cuộc Chiến Việt Nam, và các bạn gọi là Cuộc
Chiến Hoa Kỳ. Các bạn chắc cũng biết,
tại thủ đô Washington D.C. nơi National Mall, có
bức tường tang tóc, khắc tên từng người
Mỹ đă mất tại Việt Nam. Một vài cựu
quân nhân Hoa Kỳ đă nhắc tới, mặt tang tóc khác,
ở "phía bên kia của bức tường": sự
hy sinh của dân tộc Việt Nam ở cả hai bên
cuộc xung đột – hơn ba triệu binh sĩ can
trường và thường dân.
Nỗi đau thương cùng gánh
chịu đó đă đem đến cho xứ sở
của chúng ta một liên hệ không dễ ǵ có
được. Bởi v́ cuộc xung đột đó mà Hoa Kỳ
hiện nay trở thành mái ấm gia đ́nh cho một
triệu người Mỹ có gốc gác, tổ tiên là
người Việt. Bởi v́ cuộc xung đột
mà ba triệu cựu quân nhân Hoa Kỳ trước đây
phục vụ tại Việt Nam, cũng như rất
nhiều kư giả, nhân viên ṭa đại sứ, thiện
nguyện viên, và bao người khác, tất cả
nguyện một ḷng một dạ gắn bó với xứ
sở của các bạn.
Cách
đây 20 năm, một nhóm quân nhân Hoa Kỳ đă
bước bước chân đầu tiên, khi tái lập
mối tương thân giữa Hoa Kỳ và Việt Nam.
Họ du lịch trở lại Việt Nam, lần thứ
nhất, kể từ khi chiến tranh, và trong khi dạo phố
phái Hà Nội, người dân thanh lịch của thủ
đô 36 phố phường đă hỏi họ: Phải
chăng các bạn là lính Mỹ? Làm sao biết là
thương hay c̣n giận, họ thành thực trả
lời: ờ, ờ, chúng tôi là lính Mỹ. Và họ thở
phào khi nghe lời chúc: chào mừng tới Việt Nam.
Nhiều
cựu quân nhân tiếp theo nhau tới Việt Nam, trong
đó có cả những người nổi tiếng,
những người được coi là anh hùng của
nước Mỹ, hiện nay phục vụ tại
Quốc Hội Hoa Kỳ như Thượng Nghị Sĩ
John McCain, TNS Bob Kerrey, TNS Chuck Robb, và TNS John Kerry thuộc
tiểu bang Massachusetts, bữa nay có đi cùng với tôi,
cùng với nhiều vị đại biểu khác từ
Quốc Hội của chúng tôi, một vài người trong
số họ là cựu quân nhân, trong cuộc xung đột
Việt Nam.
Khi
tới đây, họ đều nghĩ như nhau:
để vinh danh những người đă chiến
đấu, chứ không phải để tái đấu;
để cùng ôn lại lịch sử của chúng ta,
chứ không phải để dựng tượng đài
đồng trụ [cho cuộc chiến]; để đem
lại cho tuổi trẻ Việt Nam cũng như tuổi
trẻ Hoa Kỳ có được cơ may cùng sống ngày
mai, chứ không phải ngày hôm qua, của đất
nước các bạn. Như Đại Sứ Pete Peterson
nói, một cách đầy thuyết phục: "Chúng ta
không thể thay đổi quá khứ. Điều
chúng ta có thể thay đổi, là tương lai".
Liên
hệ mới mẻ của chúng ta càng mạnh mẽ thêm
khi những cựu quân nhân Hoa Kỳ mở ra những
cơ quan vô vụ lợi nhằm phục vụ nhân dân
Việt Nam, như cung cấp những thiết bị cho
những người bị thương tật do chiến
tranh, để giúp họ trở lại với cuộc
sống b́nh thường. Thiện chí của
Việt Nam nhằm giúp đỡ chúng tôi đưa tro
cốt những quân nhân Hoa Kỳ đă ngă xuống về
với gia đ́nh của họ càng thắt chặt thân t́nh.
Rất nhiều người Hoa Kỳ, từ nhiều
năm nay, đă bỏ hết tâm can sức lực vào công
việc này, trong có cả vị Bộ trưởng Cựu
Chiến Binh của chúng tôi, là Hershel Gober.
Mong ước được ấp
ủ những ǵ c̣n lại, của một người thân
trong gia đ́nh đă mất đi, là một điều
bất cứ ai trong chúng ta cũng đều hiểu. Mỗi chủ nhật, ở Việt
Nam, một trong những chương tŕnh được
nhiều người theo dơi nhất, là về cảnh
tượng những gia đ́nh cầu mong sự giúp
đỡ của khán thính giả trong việc t́m kiếm
những người thân yêu đă mất trong cuộc
chiến: làm sao người Mỹ chúng tôi lại không xúc
động, khi biết được điều này? Và
chúng tôi thật biết ơn những người dân quê
Việt Nam đă giúp đỡ chúng tôi t́m kiếm những
người thân yêu trong gia đ́nh đă mất tích trong khi
thi hành công vụ, nhờ vậy mà chúng tôi có lại
được sự b́nh an trong tâm hồn, v́ biết
được, chuyện ǵ sau cùng đă xẩy ra cho
họ.
Chưa hề có hai quốc gia nào, như
hai nước chúng ta, nếu nói về những ǵ mà chúng ta
đă cùng nhau làm được, trong nỗ lực t́m
kiếm những người mất tích trong khi thi hành công
vụ trong cuộc xung đột Việt Nam. Những đoàn nhân viên Hoa
Kỳ và Việt Nam cùng nhau làm việc, đôi khi ở
những nơi chốn khó khăn, nguy hiểm. Nhà cầm quyền Việt Nam cũng cho phép chúng
tôi được coi những hồ sơ, hoặc có
được những thông tin của nhà nước,
nhằm tạo sự dễ dàng cho việc t́m kiếm.
Và, để đáp lại, chúng tôi đă trao
cho phía Việt Nam 400 ngàn trang tài liệu liên quan tới công
cuộc t́m kiếm của quí vị. Trong chuyến
đi này, tôi đă mang theo thêm 350 ngàn trang
tài liệu nữa, và tôi hy vọng những tài liệu
như vậy sẽ giúp những gia đ́nh Việt Nam
hiểu được chuyện ǵ xẩy ra cho những
người thân yêu hiện c̣n được coi như là
mất tích, của họ.
Hôm
nay, tôi vinh dự được trao những tài liệu này
cho vị Chủ Tịch nước của các bạn,
Trần Đức Lương. Và tôi có nói với ông,
trước khi hết năm nay, Hoa Kỳ sẽ cung
cấp một triệu trang tài liệu khác nữa. Chúng tôi
sẽ tiếp tục dâng hiến sự giúp đỡ
của chúng tôi, và yêu cầu sự giúp đỡ của các
bạn, và như vậy, cả hai đất nước
cùng cảm thấy vinh dự, trong quyết tâm làm bất
cứ điều ǵ mà chúng ta có thể làm, như hiện
đang làm, nhằm hoàn tất tối đa công cuộc t́m
kiếm những người thân yêu của chúng ta.
Sau
hết, Hoa Kỳ đang tới đây, như dân chúng
của các bạn đă yêu cầu trong nhiều năm,
để gặp gỡ Việt Nam, như là một xứ
sở, chứ không phải như là một cuộc
chiến. Một xứ sở có mức độ cao
nhất, nếu nói về con số những người
biết đọc biết viết, ở vùng Đông Nam Á;
một xứ sở có những con em trẻ trung đă
đem về cho đất nước ba Huy Chương
Vàng tại Kỳ Thi Toán Quốc Tế ở Seoul; một
xứ sở với những doanh gia, chủ hăng cần cù,
tài năng, vươn lên khỏi những năm tháng
của cuộc xung đột và của bấp bênh,
ngại ngần, để tạo vóc dáng cho một
tương lai sáng ngời.
Hôm
nay, quan hệ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam mở ra
một chương mới, vào cái lúc mà cư dân trên mặt
đất [lo] buôn bán, [thích] du lịch, [mong] hiểu
biết, tṛ chuyện với nhau nhiều hơn, so với
trước đây. Mặc dù nền
độc lập vẫn luôn luôn là một niềm tự
hào của bất cứ một quốc gia, dân tộc,
nhưng con người ngày một thích dựa vào nhau.
Cuộc chuyển động của con người [và cùng
với nó], tiền bạc, tư tưởng, xuyên qua
những biên cương, cứ nói thẳng ra ở đây,
là có gây nghi ngờ, ngay cả ở những con
người có thiện ư, tại bất cứ một
xứ sở. Họ lo lắng về
[hiện tượng] toàn cầu hóa [thế giới],
bởi v́ những hậu quả về bất ổn
định, hoặc không thể tiên đoán được.
Tuy nhiên, toàn cầu hóa không phải là một
điều mà chúng ta có thể dăn ra, hoặc giập
bỏ. Đây là sự đồng
đẳng về kinh tế, giống như gió và
nước, nếu nói về sức mạnh thiên nhiên.
Chúng ta có thể làm cho một cánh buồm no
gió. Chúng ta có thể bắt nước
làm ra điện. Chúng ta làm việc cần cù, nhẫn
nại để bảo vệ con người và tài
sản, chống lại băo tố và lũ
lụt. Nhưng làm sao có chuyện chối bỏ sự
hiện hữu của gió hay của nước, hoặc
cố gắng đuổi chúng đi chỗ khác chơi. Cũng hệt như vậy, với [hiện
tượng] toàn cầu hóa. Chúng ta có thể làm
việc, để hưởng lợi tối đa,
nếu nói về thành quả, và giảm rủi ro tới
mức tối thiểu, của cái gọi là toàn cầu hóa;
nhưng chúng ta không thể vờ nó đi – và nó cũng không
chịu cho chúng ta vờ nó đi đâu!
Trong
thập niên vừa qua, khi thương vụ thế
giới tăng gấp đôi, [mức] đầu tư
chẩy từ những quốc gia giầu tới những
quốc gia đang phát triển, đă tăng gấp sáu
lần, từ 25 tỉ vào năm 1990 tới hơn 150
tỉ vào năm 1998. Những quốc gia
mở cửa nền kinh tế của họ cho thông
với hệ thống thương mại quốc tế,
nền kinh tế của họ đă tăng trưởng
ít ra là gấp đôi, nếu nói về tốc độ
[tăng trưởng], so với những quốc gia
đóng cửa tiệm. Công chuyện làm tới
của các bạn có thể phụ thuộc rất
nhiều vào buôn bán với nước ngoài, và đầu tư. Đừng lơ là điều này,
bởi v́ ngay tôi đây, phải rời bỏ cái bàn
giấy của ḿnh, chừng tám tuần tới, công
chuyện làm tiếp theo của tôi tùy
thuộc vào ngoại thương và đầu tư.
Đă
hơn 15 năm, kể từ ngày Việt Nam đưa ra
chính sách Đổi Mới, gia nhập khối APEC và ASEAN,
b́nh thường hóa quan hệ với Thị Trường
Chung Âu Châu, và Hoa Kỳ, và băi bỏ nông trường
tập thể, để cho chủ đất tự do,
muốn trồng ǵ th́ trồng, và hưởng thu hoạch,
từ chính lao động của ḿnh. Kết
quả thật đáng nể, nó cho thấy bằng
chứng về sức mạnh thị trường và
khả năng của dân chúng các bạn. Các bạn đâu chỉ chiến thắng nạn
suy dinh dưỡng, mà c̣n trở thành đất
nước đứng hàng thứ nh́, về xuất
cảng gạo, và có được mức tăng
trưởng kinh tế mạnh mẽ.
Lẽ
dĩ nhiên, những năm mới rồi, mức
độ tăng trưởng có chậm lại, và
đầu tư ngoại quốc giảm xuống ở
đây, điều này cho thấy: mọi toan tính nhằm
tránh xa những rủi ro của kinh tế toàn cầu, là
chỉ có được sự cô lập, như là phần
thưởng của nó.
Mùa
hè này, Tổng Bí Thư Lê Khả Phiêu có nói, mà tôi trích
dẫn ở đây: "Chúng tôi chưa đạt
được mức phát triển đúng mức, nếu
so với những khả năng có thể làm
được, của đất nước chúng tôi. Và chỉ có mỗi một cách, sắp tới
đây, là mở cửa kinh tế." Như vậy
là, mùa hè này, như tôi tin tưởng sẽ được
coi như là một trọng điểm, một bước
quan trọng, tới tương lai phồn thịnh,
[đó là sự kiện] Việt Nam đă cùng Hoa Kỳ kư
Thương Ước Chung, đây là một sự
kiện lịch sử tạo dựng cơ sở cho
Việt Nam sau cùng bước vào Tổ Chức
Thương Mại Quốc Tế.
Theo
thỏa hiệp này, Việt Nam sẽ bảo đảm cho
những công dân của ḿnh, và theo thời gian, những công
dân của những quốc gia khác, quyền được
nhập cảng, xuất cảng, và phân phối thực
phẩm, hàng hóa, nhờ vậy người Việt có
quyền tự quyết định số phận cái
nồi cơm nuôi sống gia đ́nh ḿnh. (Nguyên văn:
quyết định số phận kinh tế của riêng
họ). Việt Nam đồng ư sẽ đưa ra
những quyết định quan trọng về vấn
đề điều hành hệ thống thương
mại quốc tế, tăng lượng thông tin tới
dân chúng, đẩy mạnh mức phát triển kinh tế
tự do và khu vực tư nhân.
Lẽ dĩ nhiên như vậy thật
là tốt, cho bạn hàng của Việt Nam, như Hoa
Kỳ chẳng hạn.
Nhưng như vậy cũng thật là tốt, cho chính
những doanh gia người Việt, những người
đă cần cù làm việc để có được công
chuyện làm ăn buôn bán của riêng
ḿnh. Theo thỏa hiệp này, Việt Nam có thể sẽ có
thêm 1 tỉ rưỡi thu nhập
nữa, từng năm và hàng năm, riêng chỉ về
mặt xuất cảng không thôi, theo như Ngân Hàng Thế
Giới.
Cả
hai quốc gia chúng ta đều ra đời cùng với
bản Tuyên Ngôn Độc Lập. Bản thương
ước này là một h́nh thức của tuyên ngôn
độc lập, một khẳng định rơ ràng, không
có cách chi nhầm lẫn được, rằng phồn
thịnh ở thế kỷ 21, là tùy thuộc vào sự
dấn ḿnh về mặt kinh tế của một quốc
gia, vào với phần c̣n lại của thế giới.
Khung
cửa rộng mới mẻ mở ra tương lai này, là
cơ hội lớn lao đối
với các bạn. Nhưng không chắc như bắp là
thành công đâu! C̣n phải làm ǵ nữa
đây? Việt Nam, một xứ sở trẻ trung
như thế này, 60 phần trăm cư dân của nó là
dưới 30 tuổi, và mỗi năm có thêm 1 triệu 400
ngàn người mới, gia nhập lực lượng lao
động. Những vị lănh đạo đất
nước các bạn nhận ra rằng, nhà nước, và
những cơ sở quốc doanh không thể thoả măn,
tất cả 1 triệu 400 ngàn tân lao động viên nói trên
đều có việc làm mỗi năm. Họ biết
những ngành nghề kỹ nghệ đang cầm
cương con ngựa kinh tế toàn cầu hiện nay,
tất cả đều dựa trên tri thức – máy
điện toán, viễn thông, kỹ thuật sinh học
(biotechnology). Bạn càng mài đũng quần trên ghế
nhà trường lâu chừng nào, nồi cơm của quốc
gia càng bảo đảm chừng đó. (Nguyên văn:
Điều này giải thích, những nền kinh tế trên
thế giới tăng nhanh chừng nào là do những
người trẻ chịu ngồi học lâu tại
trường lớp chừng đó); chừng nào nữ
giới có cơ hội học hành đồng đều
như nam giới; chừng nào những người trẻ
tuổi như các bạn có mọi cơ hội để
khai phá những tư tưởng mới, rồi chuyển
nó thành những cơ hội làm ăn của chính ḿnh.
Các
bạn có thể là – nói thực với các bạn, những
người có mặt tại sảnh đường
bữa nay: các bạn phải là – bộ máy tương lai
phồn thịnh của Việt Nam. Như
Chủ Tịch Trần Đức Lương đă nói,
sức mạnh nội tại của đất
nước, chính là sự thông minh, khả năng của
những người dân của nó.
Hoa Kỳ rất kính nể sự thông
minh và khả năng của các bạn. Một trong những chương tŕnh
lớn lao nhất về trao đổi
học vấn của nhà cầm quyền đất
nước chúng tôi, là với Việt Nam. Và
chúng tôi c̣n muốn làm hơn thế nữa. Thượng
Nghị Sĩ Kerry th́ ở ngay kia ḱa, và như tôi vừa
mới nhắc tới ông trước đây, ông đang
cầm đầu, trong một nỗ lực vận
động tại Quốc Hội Hoa Kỳ, cùng với
Thượng Nghị Sĩ John McCain và những cựu quân
nhân trong cuộc xung đột, ở đây, nhằm thành
lập một Hội Học Vấn Việt Nam mới (a
new Vietnam Education Foundation). Một khi đưa vào hoạt
động, hội sẽ bảo trợ 100 học
bổng mỗi năm, hoặc ở đây, hoặc ở
Hoa Kỳ, cho những người [muốn] nghiên cứu,
hay giảng dậy khoa học, toán học, kỹ thuật
học và y học.
Chúng
tôi đă sẵn sàng rót thêm tiền bạc, nỗ lực
vào những chương tŕnh trao đổi của chúng tôi,
và như vậy là mọi chuyện sẽ tiến hành ngay
lập tức. Tôi hy vọng, một vài người trong
số các bạn ở đây sẽ có cơ may tham dự
vào trong đó. Và tôi muốn cám ơn Thượng Nghị
Sĩ Kerry về ư tưởng lớn lao
này. Cám ơn ngài, về điều ngài đă
làm. (Vỗ tay).
Hăy
cho tôi nói, một điều chẳng kém quan trọng so
với học vấn, đó là: những lợi ích của
học vấn không thể tránh khỏi bị hạn
chế, do những cấm đoán thái quá, khi sử dụng
nó. Chúng tôi, những người Mỹ, tin tưởng
ở tự do thám hiểm, du lịch, suy nghĩ, nói
năng, đưa ra quyết định, tất cả
những ǵ ảnh hưởng tới cuộc sống
của chúng tôi, làm giầu có những cuộc sống
của những cá nhân con người, và những quốc
gia, theo những đường hướng vượt quá
kinh tế.
Bây giờ, về địa hạt này,
Hoa Kỳ cũng chẳng được coi là hoàn hảo. Tính ra là, chúng tôi đă
phải mất hầu như cả một thế kỷ
mới xóa bỏ được chế độ nô
lệ. Nữ giới ở Mỹ c̣n
phải đợi một thời gian dài hơn thế
nữa, mới có quyền đi bỏ phiếu. Và
chúng tôi đang cố làm sao sống, ngày một hợp
với những ước mơ của những
người tạo lập ra đất nước chúng
tôi, ngày một hợp với những từ ở trong
bản Tuyên Ngôn Độc Lập, và Hiến Pháp của
chúng tôi. Nhưng cả cái quăng
đường dài 226 năm - 226 năm đó - chúng tôi
học được một vài bài học. Thí
dụ, chúng tôi nhận thấy, những nền kinh tế
khấm khá hơn, một khi mà báo chí tự do khui chuyện
tham nhũng, và những ṭa án độc lập có thể
cam đoan, rằng những hợp đồng là phải
được tôn trọng; rằng cạnh tranh th́
[mới có được sự] cường tráng, và
[bắt buộc phải] công bằng; rằng những viên
chức nhà nước phải tôn trọng luật lệ.
Kinh nghiệm của chúng tôi cho thấy,
bảo đảm quyền thờ phụng tôn giáo và
quyền đối kháng chính trị không làm nguy tới
sự ổn định của một xă hội. Thay v́ vậy, nó c̣n tạo dựng
sự tin cậy của dân chúng vào tính công bằng của
những định chế của chúng tôi, và cho chúng tôi
sử dụng tới nó, một khi không đồng ư với
một quyết định nào đó. Tất
cả những điều này làm cho xứ sở của
chúng tôi mạnh mẽ hơn lên, ở cả những
thời kỳ tốt cũng như xấu. Vẫn
theo kinh nghiệm của chúng tôi, những người
trẻ tuổi càng thêm tin cậy ở tương lai,
nếu họ có tiếng nói trong việc tạo nên vóc dáng
tương lai, trong việc lựa chọn những nhà lănh
đạo chính quyền, và có được một chính
quyền phục vụ họ.
Nào bây giờ, hăy cho tôi nhấn mạnh
điều này, chúng tôi không t́m cách đặt để
những lư tưởng trên, làm sao chúng tôi có thể làm
điều đó? Việt Nam là một xứ sở lâu đời và
đă trường tồn qua bao thế kỷ. Các bạn đă chứng tỏ cho thế giới
rằng các bạn sẽ đưa ra những quyết
định của chính ḿnh. Chỉ có các bạn
mới có thể quyết định, thí dụ như
chuyện này: liệu chúng ta có nên chia sẻ với thế
giới những tài năng và lư tưởng của Việt
Nam? Liệu chúng ta nên mở cửa Việt Nam, nhờ
vậy, chúng ta có thể làm cho đất nước giầu
có, nhờ những nhận thức, sự sáng suốt
của những người khác? Chỉ có các
bạn mới có thể quyết định có nên tiếp
tục mở cửa thị trường, mở cửa xă
hội, làm mạnh luật lệ. Chỉ có các
bạn mới có thể quyết định làm thế nào
đưa tự do cá nhân và nhân quyền vào trong căn
cước quốc gia Việt Nam, làm cho nó giầu có,
mạnh mẽ hơn lên.
Tương
lai của các bạn là ở trong tay các
bạn, những cánh tay của người dân Việt Nam. Nhưng tương lai của các bạn cũng
quan trọng đối với đám thế giới c̣n
lại trong đó có chúng tôi nữa đấy nhé.
Bởi v́, một khi Việt Nam cứ thế mà thăng
tiến, nó đem lợi ích tới cho khu vực này, cho
những bạn hàng của nó, và cho bạn bè của nó trên
toàn thế giới.
Chúng
tôi nóng ḷng gia tăng sự hợp tác của chúng tôi bên
cạnh các bạn, về mọi lănh vực. Chúng
tôi muốn tiếp tục công việc của ḿnh, là
dọn sạch ḿn và đạn dược chưa nổ.
Chúng tôi muốn đẩy mạnh những nỗ lực
của đôi bên, nhằm bảo vệ môi sinh, bằng cách
từng bước hủy bỏ loại dầu gasoline có
chất ch́ tại Việt Nam; duy tŕ nguồn nước
sạch để cung ứng cho nhu cầu của dân chúng;
bảo vệ vỉa san hô, và rừng nhiệt đới.
Chúng tôi muốn cố gắng hơn nữa, về cứu
trợ, và ngăn ngừa thiên tai, kể
cả những cố gắng cứu trợ những
nạn nhân lũ lụt ở Đồng bằng sông
Cửu long. Hôm qua, chúng tôi đă tŕnh bầy với nhà
nước Việt Nam, h́nh ảnh nh́n từ vệ tinh,
thuộc Mạng lưới Thông tin về Thiên tai Toàn
cầu của chúng tôi – những h́nh ảnh thật chi
tiết về mức độ trận lụt mới
nhất tại vùng Đồng bằng, như vậy nó có
thể giúp Việt Nam trong công cuộc tái thiết.
Chúng
tôi muốn gia tăng sự hợp tác về khoa học
cùng các bạn; sự hợp tác nhắm vào tháng này nhân
cuộc họp của chúng ta tại Singapore, để cùng
nhau nghiên cứu vấn đề sức khỏe và hậu
quả về mặt sinh thái của độc chất
dioxin đối với dân chúng tại Việt Nam và
những người Mỹ đă từng ở đó; và
sự hợp tác khoa học c̣n tiếp tục
được đẩy mạnh sau này, qua Hiệp
Ước Khoa học và Kỹ thuật được kư
kết bữa nay giữa hai quốc gia.
Chúng
tôi muốn là đồng minh của các bạn, trong
trận chiến nhằm chống lại những chứng
bệnh giết người như AIDS, bệnh lao, và sốt rét. Tôi lấy làm sung
sướng thông báo, chúng tôi sẽ gia tăng hỗ
trợï, nếu có thể, sẽ gấp đôi nó, trong
nỗ lực cùng với Việt Nam kiềm chế
hiểm họa AIDS qua các chương tŕnh giáo dục, pḥng
ngừa, chăm sóc và chữa trị. Chúng tôi muốn hai bên
cùng làm việc để cho đất nước của
các bạn ngày một an toàn hơn, bằng cách giúp các
bạn giảm thiểu những tai nạn có thể gây
thương tích ở trên đường phố, ở
nhà, và ở nơi làm việc. Chúng tôi muốn cùng làm
việc với các bạn, nhằm đạt tới
mức tốt đẹp nhất của thương
ước, bằng cách cung cấp những trợ giúp
kỹ thuật, nhằm bảo đảm hiệp
ước sẽ cứ thế mà tiến hành thật là
nhịp nhàng, cho tới khi đạt được
sự viên măn của nó, bằng cách t́m kiếm thêm nguồn
đầu tư, khuyến khích nhiều người
Mỹ bỏ tiền vào Việt Nam.
Nói ngắn gọn, chúng tôi hồ hởi
xây dựng phần bạn hàng của ḿnh cùng với
Việt Nam. Chúng
tôi tin tưởng, điều này tốt, cho cả đôi
bên. Chúng tôi tin tưởng người
Việt có tài trong thành công, trong tiến bộ, vào cái
thời đại toàn cầu hoá mới mẻ này, như
họ đă từng thành công ở quá khứ.
Chúng tôi hiểu điều này, bởi v́
chúng tôi đă nh́n thấy sự tiến bộ mà các bạn
làm được trong thập niên vừa qua. Chúng thấy đă nh́n thấy tài
năng và sự thông minh của người Việt
định cư tại Mỹ. Những người
Mỹ gốc Việt đă được bầu vào
chức vụ những viên chức nhà nước, quan ṭa,
những nhà lănh đạo trong ngành khoa học, và trong
kỹ nghệ cao kỹ (high-tech) của chúng tôi. Năm
ngoái, một người Mỹ gốc Việt thực
hiện được một cú đột phá về toán
học, khám phá này đă làm cho những buổi hội
thảo được thu h́nh qua
phương pháp video với chất lượng cao,
trở nên dễ dàng hơn. Và cả nước Mỹ
đă để ư tới sự kiện: thủ khoa khóa
tốt nghiệp Học Viện Sĩ Quan Không Quân Hoa
Kỳ, là Hoang Nhu Tran.
Những
người Mỹ gốc Việt ngày càng mở mày mở
mặt, không phải chỉ do những khả năng duy
nhất, những giá trị tốt đẹp của
họ, mà c̣n do họ có được cơ hội
để đẩy những khả năng, những giá
trị của họ, tới mức cao nhất của
chúng. Cũng vậy thôi, với các bạn ở Việt
Nam: một khi những cơ hội của các bạn
cứ thế mà tăng, tôi muốn nói những cơ
hội để sống, để học, để
biểu tỏ sáng tạo, như vậy sẽ chẳng có
cách chi làm cho người Việt Nam dậm chân tại
chỗ. Và tôi hoàn toàn vững tâm ở điều này:
rằng người Mỹ sẽ luôn luôn sát cánh với các
bạn. Bởi v́ trong một thế giới
mà mọi người thích dựa vào nhau, làm sao không có
nỗi vui của chúng tôi, trong sự thành công của các
bạn?
Gần
như 200 năm đă qua, ngay đầu mối liên hệ
giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, hai nước đă
nhiều lần toan tính để có được một
thương ước, giống như thoả ước
mà chúng ta kư bây giờ. Nhưng 200 năm
thất bại, chẳng đi đến một thoả
ước. Hăy lắng nghe, một sử gia nói,
chuyện cách đây 200 năm, và hăy suy nghĩ, biết bao
lần, chuyện cũ có thể được nhắc
lại, suốt hai thế kỷ; nhà sử học đă
nói như thế này: "Những cố gắng đă
thất bại bởi v́ hai nền văn hóa cách biệt
không t́m ra được điểm gặp gỡ (tạm
dịch cụm từ: these efforts failed because two distant
cultures were talking past each other), và sự quan trọng ‘cho nhau,
v́ nhau’, giữa đôi bên chưa đủ để
vượt qua khỏi những rào cản."
Hăy cho qua đi những ngày đă qua. Hăy cùng nhau nhận ra
sự quan trọng "cho nhau v́ nhau" của chúng ta.
Hăy tiếp tục giúp đỡ lẫn nhau, trong việc
hàn gắn vết thương chiến tranh, không phải
bằng cách quên đi sự can trường
được bầy tỏ, hay nỗi bi thương mà
ba bề bốn bên cùng gánh chịu, nhưng bằng cách ôm
lấy t́nh hoà giải, và sự can đảm xây dựng
một ngày mai tốt đẹp hơn cho con em chúng ta.
Cầu
mong con em chúng ta học được từ chúng ta một
điều: rằng những con người tốt, qua
trân trọng đối thoại, có thể khám phá ra, và tái
khám phá ra t́nh nhân loại chung, rằng quá khứ đau
thật đau có thể là nguồn cứu chuộc, trong
một tương lai hoà b́nh và thịnh vượng.
Cám ơn các bạn đă đón tiếp
tôi, gia đ́nh tôi, và phái đoàn Hoa Kỳ tới thăm
Việt Nam. Cám ơn các
bạn, về niềm tin vào tương lai. Chuc cac ban suc
khoe va thanh cong.
Cám ơn các bạn rất nhiều.
Jennifer Tran chuyển ngữ.
*Người viết : Ghost
Writer