Hoa Kỳ tuyên bố Trung Cộng phải nói rõ mục đích

Sử dụng sức mạnh vào mục đích gì là điều cần quan tâm.

Glenn Kessler

Biên Tập Viên Báo Washington Post

Thứ Năm, ngày 22 tháng 9, 2005 trang A16.

Tối qua, Thứ Trưởng Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ ông Robert B. Zoellick thẳng thừng cảnh cáo là: Trung Cộng cần phải chọn lựa những bước đi cụ thể để giải thích ý đồ của họ đối với Hoa Kỳ và các vùng khác trên thế giới, điều này ông (Zoellick) gọi là “cái thùng Tả Pí Lù bồn chồn” (a cauldron of anxiety).

Ông Zoellick đưa ra một chính sách toàn diện về đường lối làm việc với Trung Cộng, và ông nói rằng trong 3 thập niên qua Hoa Kỳ đã tận lực để đem Trung Cộng và các quốc gia khác vào guồng máy quốc tế. Đây là lúc Hoa Kỳ sẽ dồn mọi nổ lực vào việc bảo đảm rằng: Trung Cộng sẽ trở thành một tay chơi có trách nhiệm trên sân trường (diễn đàn) thế giới.

Vì nghi ngờ Trung Cộng sẽ dùng sức mạnh để đưa Hoa Kỳ và các quốc gia khác phải tạo nhiều ranh giới ngoại giao với Trung Cộng. Ông Zoellick trình bày trước Hội Đồng Quốc Gia (National Committee) về Ngoại Giao giữa Hoa Kỳ - Trung Cộng tại New York là: Nhiều quốc gia hy vọng Trung Cộng sẽ tìm kiếm “sự thăng tiến trong hòa bình” nhưng không ai dám đánh cuộc cả tương lai của mình vào điều này.

Bộ Ngoại Giao đưa ra bài diễn văn đã soạn trước của Ông Zoellick thuyết trình tại Hoa Thịnh Đốn. Ông Zoellick vừa trở về từ chuyến công du đàm phán chiến lược với Trung Cộng tháng vừa qua, ông cũng là người đại diện cầm đầu phái đoàn Hoa Kỳ trong cuộc đàm phán với Bắc Kinh kéo dài trong 3 ngày và trong bài diễn văn của ông đã gởi những tín hiệu rõ ràng cho Trung Cộng.

Năm năm trước, ban điều hành của tổng thống Bush từ lúc khởi sự đã có những mối nghi ngờ to lớn về Trung Cộng, nhưng sự quan tâm ấy được xếp qua một bên sau khi Hoa Kỳ bị khủng bố tấn công vào ngày 11 tháng 9, 2001. Trong lúc đó Trung Cộng đang trổi dậy về sức mạnh kinh tế, vét hết nguồn năng lượng hay những sản phẩm tươi chưa chế biến (raw materials) để cung cấp cho sự tăng trưởng của họ. Lời phát biểu của Ông Zoellick dường như muốn tránh né ngôn từ trực diện - nhưng ông xác định là: “Trung Cộng không muốn có xung đột với Hoa Kỳ” - ông đưa ra những điểm mấu chốt về hành động của Trung Cộng cần được xét lại.

Ông Zoellick nói: “Chúng ta có nhiều điểm tương đồng với Trung Cộng, nhưng sự liên hệ được xây dựng trên các tương đồng ngẫu nhiên thì rất nông cạn không bám rễ. Sự liên hệ phải được xây dựng trên những lợi ích tương xứng, những giá trị hổ tương sâu rộng và bền bỉ”.

Ngoài những điểm trên, Ông Zoellick còn nói rằng: “Trung Cộng phải minh bạch giải thích về những ngân khoản quân sự, ý đồ, chính sách, và các cuộc tập trận quân sự để làm giảm đi sự lo ngại về những gia tăng lực lượng quân sự”.

Trung Cộng đã “gia tăng nhiều ký kết mậu dịch”, sục sạo tìm kiếm thị trường trực tiếp thay vì chính sách mở cửa thị trường, những hành động đó phải được chấm dứt trước khi chính sách đó phá giá nội địa của Hoa Kỳ yểm trợ tự do thị trường. Ông Zoellick nói là khi Trung Cộng cố gắng “khoá chặt” (phong tỏa) các nguồn năng lượng “đây là đường lối thiếu khôn ngoan để mưu cầu bảo đảm năng lượng”.

Trung Cộng cần phải chấm dứt những hành động dung thứ “thiếu kiểm soát những tội phạm đánh cắp sản phẩm trí tuệ và làm hàng hóa giả”. Nếu Trung Cộng muốn được xem là “một tay chơi sành điệu và có trách nhiệm với thế giới”. Trung Cộng phải tích cực nhiều hơn nữa để đồng nhân dân tệ được điều chỉnh đến mức thị trường ấn định.

Ông Zoellick nói rằng: Trung Cộng cần phải chỉnh đốn lại chính sách ngoại giao giảm bớt việc đặt nặng vào quyền lợi quốc gia, và phải bảo tồn sự phát đạt trong hòa bình, bao gồm những vấn đề như: Bắc Hàn đáp ứng hiệp ước chấm dứt chương trình nguyên tử, chấm dứt yểm trợ công tác chương trình nguyên tử của Iran, viện trợ thêm tài chính cho Afghanistan và Irag. Những giao kết với Sudan, Burma và những quốc gia đầy xáo trộn khác hầu như mù quáng về những hậu quả và tệ hai hơn nữa là (Trung Cộng) phát biểu những điều đầy hung bạo (lời người dịch - những điều Trì Hạo Điền và các tướng lãnh của Trung Cộng tuyên bố sẽ đánh bomb nguyên tử vào hàng trăm thành phố của Hoa Kỳ trong tháng qua).

Trung Cộng đừng nên theo đuổi việc “lèo lái đến độc chiếm quyền lực” tại Á Châu bằng cách chia rẽ những liên minh trong vùng Đông Nam Á và các khu vực khác.

Ông Zoellick cũng lo ngại về dân chủ tại Trung Cộng là “mạo hiểm và sai lầm” khi Trung Cộng tin tưởng rằng Đảng Cộng Sản độc quyền lãnh đạo sẽ được an toàn “qua hình thức chú trọng vào phát triển kinh tế và kích động lòng yêu nước”. Ông nói: những chính sách đóng kín thì “không thể tự duy trì” và sức ép sẽ gia tăng mầm mống cách mạng chính trị.

Ông Zoellick nhấn mạnh: Trung Cộng có một cây dù là Đảng Lao Động nhưng có nhiều đợt sóng đình công, khi đảng đạt được quyền lực do các phong trào của nhân dân nay phải đối phó với bạo lực do các cuộc phản đối từ nông thôn chống lại tham ô. Là một chính quyền với một lực lượng công an đông đảo mà không cản nổi sự lan tràn của tội phạm.

Ông Zoellick cũng nói thêm Trung Cộng nên lựa chọn việc bầu cử từ hạ tầng cơ sở như phường - xã, cải cách cơ quan luật pháp, và “chấm dứt mọi hành vi đàn áp các nhà truyền thông nào dám chỉ trích chính quyền”.

* - Trúc Đông Quân phiên dịch

U.S. Says China Must Address Its Intentions

How Its Power Will Be Used Is of Concern

By Glenn Kessler

Washington Post Staff Writer

Thursday, September 22, 2005; Page A16

Deputy Secretary of State Robert B. Zoellick bluntly warned China last night that it must begin to take concrete steps to address what he called a "a cauldron of anxiety" in the United States and other parts of the world about Chinese intentions.

Zoellick, delivering the administration's most comprehensive statement on its dealings with China, said the United States has worked hard to bring China into the international system over the past three decades. Now, he said, the United States will focus on ensuring that China becomes a responsible player on the world stage.

Uncertainties about how China will use its power will lead the United States -- and others as well -- to hedge relations with China," Zoellick told the National Committee on U.S.-China Relations in New York. "Many countries hope China will pursue a 'peaceful rise,' but none will bet their future on it."

The State Department released the prepared text of Zoellick's address in Washington. Zoellick heads the U.S. delegation to a recently started strategic dialogue with China, and much of his speech reflects the message he delivered during three days of talks in Beijing last month.

The Bush administration entered office five years ago deeply suspicious of China, but those concerns were largely put aside after the Sept. 11, 2001, attacks. China, in the meantime, has emerged an economic powerhouse, scouring the world for energy and raw materials to feed its growth. Zoellick's statement appears to avoid a confrontational tone -- he asserted that "China does not want a conflict with the United States" -- but he lays down markers by which Chinese behavior will be evaluated.

"We have many common interests with China," Zoellick said. "But relationships built only on a coincidence of interests have shallow roots. Relationships built on shared interests and shared values are deep and lasting."

Among other points, Zoellick said:

China should openly explain its defense spending, intentions, doctrine and military exercises to ease concerns about its rapid military buildup.

China shows "increasing signs of mercantilism," seeking to direct markets rather than open them, and such actions must cease before its policies undercut U.S. domestic support for open markets. Zoellick said China's efforts to "lock up" energy supplies are "not a sensible path to achieving energy security."

China should end its tolerance of "rampant theft of intellectual property and counterfeiting" if it is to be considered a "responsible major global player." China must also do "much more" to allow its currency to adjust to market rates.

China should adjust its foreign policy to focus less on national interest and more on sustaining peaceful prosperity, including ensuring North Korea's compliance with an agreement to end its nuclear programs, supporting efforts to end Iran's nuclear programs, and pledging more money to Afghanistan and Iraq. China's dealings with Sudan, Burma and other "troublesome states indicates at best a blindness to consequences and at worst something more ominous," Zoellick said.

China should not attempt to "maneuver toward a predominance of power" in Asia by building separate alliances in Southeast Asia and other areas.

Zoellick also addressed democracy in China, saying it is "risky and mistaken" to believe the Communist Party's monopoly can be secured "through emphasizing economic growth and heightened nationalism." He said closed politics are "simply not sustainable" and that pressure is building for political reform.

"China has one umbrella labor union, but waves of strikes," Zoellick noted. "A party that came to power as a movement of peasants now confronts violent rural protests, especially against corruption. A government with massive police powers cannot control spreading crime."

Zoellick said China should consider elections at the county and provincial level, reform its judiciary and "stop harassing journalists who point out problems."